Nico van Hal over de bevestigingstheorie van dr. Anna Terruwe
Nico van Hal beschrijft hoe hij in het denken van dr. Anna Terruwe een sleutel vond om menselijk lijden en innerlijke groei beter te verstaan. Volgens Terruwe is de mens in zijn diepste kern goed en wezenlijk op relatie aangelegd. Psychische gezondheid ontstaat niet primair door aanpassing of prestatie, maar doordat een mens zich bevestigd weet in zijn bestaan. Bevestiging betekent: ervaren dat je mag zijn wie je bent, dat je er mag zijn, nog vóór je iets moet bewijzen of veranderen.¹
Van Hal legt uit dat Terruwe de emotionele ontwikkeling van de mens ziet als een groeiproces dat alleen kan slagen binnen dragende, wederkerige relaties. Wanneer een kind of volwassene onvoldoende bevestiging ontvangt — bijvoorbeeld door afwijzing, emotionele kilte, structureel onbegrip of een eenzijdige nadruk op presteren — raakt deze ontwikkeling geblokkeerd. De persoon leert dan niet vrij voelen, verlangen en zich verbinden, maar ontwikkelt compensaties: zichzelf groot maken, controle zoeken, manipuleren of zich juist terugtrekken. Terruwe duidt deze toestand aan als frustratieneurose: geen ziekte in enge zin, maar een fundamentele stagnatie van de gevoelsontwikkeling.²
Wat Van Hal bijzonder benadrukt, is Terruwe’s scherpe onderscheid tussen bevestiging en goedkeuring. Bevestiging betekent niet dat alles wat iemand doet juist of wenselijk is, maar dat de persoon als zodanig wordt erkend als goed en waardevol. Juist deze erkenning schept de innerlijke veiligheid die nodig is om verantwoordelijkheid te dragen, grenzen te aanvaarden en werkelijk te groeien. Zonder bevestiging blijft correctie leeg en kan zij zelfs beschadigend werken.³
In zijn eigen levensverhaal herkent Van Hal hoe een tekort aan bevestiging kan leiden tot innerlijke onrust en relationele krampachtigheid. Werkelijke verandering begon voor hem niet bij analyse, morele aansporing of gedragssturing, maar op het moment dat hij zich gezien en erkend wist als mens. Vanuit die ervaring werd hem duidelijk waarom Terruwe stelt dat genezing altijd relationeel is: een mens kan zichzelf niet bevestigen, maar ontvangt zijn gevoel van eigenwaarde in de ontmoeting met een ander.⁴
Van Hal benadrukt dat deze visie niet beperkt blijft tot therapie of professionele begeleiding. Bevestiging is volgens hem een fundamentele menselijke grondhouding die thuishoort in opvoeding, pastoraat, onderwijs en geloofsgemeenschap. Waar mensen elkaar werkelijk ontmoeten zonder reductie tot functie, prestatie of oordeel, kan het innerlijk leven tot rust komen en zich openen. Daar ontstaan vrijheid, verantwoordelijkheid en liefde.⁵
Deze overtuiging is voor Van Hal geen theorie naast het leven, maar een levenshouding. Bevestiging maakt mensen niet afhankelijk, maar juist volwassen: zij leert hen zichzelf te aanvaarden en de ander zonder angst tegemoet te treden.
Persoonlijke noot
Ik heb Nico van Hal persoonlijk ontmoet om met hem in gesprek te gaan over het werk en de betekenis van dr. Anna Terruwe. In dat gesprek werd opnieuw duidelijk hoezeer haar inzichten niet alleen theoretisch, maar existentieel en relationeel worden gedragen.⁶
Voetnoten
- Nico van Hal, De bevestigingstheorie van dr. A.A.A. Terruwe, geudens.blog, 17 september 2011.
- Anna A.A. Terruwe & Conrad W. Baars, Psychic Wholeness and Healing, New York 1979; vgl. A.A. Terruwe, De neurose in het licht der rationele psychologie, Utrecht 1962.
- Nico van Hal, a.w.; vgl. A.A. Terruwe, diverse lezingen en artikelen over bevestiging als antropologisch grondgegeven.
- Nico van Hal, persoonlijke reflectie zoals weergegeven in zijn artikel op geudens.blog (2011).
- Vgl. A.A. Terruwe, Bevestiging als voorwaarde voor menswording, in diverse pastorale bijdragen; zie ook C.W. Baars & A.A. Terruwe, Born Only Once, New York 1974.
- Persoonlijke ontmoeting en gesprek tussen Nico van Hal en pastoor Jack Geudens over de betekenis van Terruwe’s werk voor pastoraat en menselijke genezing.
Bibliografie – Terruwe, Baars en receptie
A. Terruwe, Anna A.A. (primaire literatuur)
Terruwe, Anna A.A., De neurose in het licht der rationele psychologie. Utrecht: Spectrum, 1962.
Terruwe, Anna A.A., De mens in zijn gevoelsleven. Nijmegen: Dekker & Van de Vegt, 1965.
Terruwe, Anna A.A., De frustratieneurose: ontstaansvoorwaarden en genezingswegen. In diverse medische en pastorale tijdschriften, 1955–1975.
Terruwe, Anna A.A., Bevestiging als voorwaarde voor menswording. Lezingen, colleges en ongepubliceerde manuscripten, Nijmegen, jaren 1960–1980.
Terruwe, Anna A.A., De ontwikkeling van het gevoelsleven en haar stoornissen. Colleges en voordrachten, z.j.
B. Baars, Conrad W. (primaire en co-primaire literatuur)
Baars, Conrad W., & Terruwe, Anna A.A., Born Only Once: The Miracle of Affirmation. New York: Alba House, 1974.
Baars, Conrad W., & Terruwe, Anna A.A., Psychic Wholeness and Healing. New York: Alba House, 1979.
Baars, Conrad W., Feeling and Healing Your Emotions. New York: Alba House, 1979.
Baars, Conrad W., The Role of Affirmation in Emotional Healing. New York: Alba House, 1982.
C. Van Hal, Nico (getuigenis en receptie)
Van Hal, Nico, De bevestigingstheorie van dr. A.A.A. Terruwe. Geudens.blog, 17 september 2011.
Beschikbaar via: https://geudens.blog/2011/09/17/de-bevestigingstheorie-van-dr-a-a-a-terruwe/
Van Hal, Nico, persoonlijke getuigenissen en reflecties over bevestiging, relatie en menswording, gepubliceerd op Geudens.blog (2011–2013).
Van Hal, Nico, mondelinge toelichtingen en persoonlijke gesprekken over het werk van dr. Anna Terruwe (ongedateerd).
D. Secundaire literatuur – Herman Vekeman
Vekeman, Herman, Bevestiging in geest, woord en daad. Lezing ter herdenking van dr. Anna Terruwe, studienamiddag 5 oktober 2005.
Vekeman, Herman, “Bevestiging en affectieve groei in het denken van Anna Terruwe.” In: Haptonomisch Contact, jg. 2006.
Vekeman, Herman, diverse bijdragen over bevestiging, gevoelsontwikkeling en pastorale implicaties van Terruwe’s psychologie, in vakbladen en studiedagen (2000–2010).
E. Secundaire literatuur – Denise M. Mari
Mari, Denise M., From Clinical Experience to Christian Anthropology: The Continuing Relevance of Anna Terruwe and Conrad Baars. Dissertatie, Verenigde Staten, z.j.
Mari, Denise M., “Affirmation as Healing Love: The Psychological and Spiritual Legacy of Anna Terruwe.” In: diverse Engelstalige vakpublicaties, ca. 2005–2015.
Mari, Denise M., artikelen en lezingen verbonden aan de voortzetting van Terruwe-Baars-psychologie in Noord-Amerika.
F. Institutionele en contextuele bronnen – Baars-instituten
Baars Institute for Human Development, Educational and Clinical Materials on Affirmation Theory. Irving, Texas, lopend sinds jaren 1990.
Institute for Personalist Psychology, opleidingsmateriaal, syllabi en publicaties geïnspireerd door Terruwe en Baars (Verenigde Staten).
Anna Terruwe Museum / Stichting Anna Terruwe, documentatie, archiefmateriaal en contextuele toelichtingen bij leven en werk van Anna Terruwe.
G. Contextuele en pastorale receptie
Broeders van Liefde, Opvoedingsproject (volledige versie), Gent, 2020.
Diverse pastorale en spirituele toepassingen van bevestigingstheorie in zorg, opvoeding en kerkelijke begeleiding (Nederland en Vlaanderen).
Pastoor Geudens, Smakt, 31 januari 2026
