Lijden, liefde en voltooiing in Gods nabijheid
1. Christus niet alleen als Verlosser, maar ook als Leraar
Een blijvende geestelijke les voor iedere gelovige is dat Christus niet alleen onze Verlosser is, maar ook onze Leraar. Hij verlost ons door zijn Kruis, maar Hij leert ons ook de weg van het Kruis te gaan. Het Evangelie herinnert ons eraan dat de Messias “moest lijden om zijn heerlijkheid binnen te gaan” (vgl. Lc 24,26).
Wij verlangen terecht naar de vruchten van de verlossing: genade, vergeving en eeuwig leven. Maar het christelijk leven is geen weg zonder deelname aan het lijden. Wie deelt in de glorie, deelt ook in de weg ernaartoe. Heiligheid is niet bewondering op afstand, maar navolging in vertrouwen.
Binnen dit licht wordt ook het sterven van Sint Jozef verstaan.
2. De verborgen heiligheid van Sint Jozef
Sint Jozef wordt in het Evangelie zwijgend voorgesteld. Geen enkel woord van hem is overgeleverd, maar zijn gehoorzaamheid spreekt luid. Hij beschermde Maria, zorgde voor het Kind Jezus, werkte in stilte en aanvaardde zijn roeping zonder voorbehoud.
Volgens de geestelijke traditie – vooral uitgewerkt in de mystieke geschriften van Maria van Ágreda (De Mystieke Stad Gods) – werden de laatste jaren van Jozefs leven gekenmerkt door lichamelijk lijden, maar nog meer door een steeds groeiende innerlijke liefde tot God.
Deze beschrijvingen behoren niet tot de historische kern van het Evangelie, maar vormen een contemplatieve uitwerking van wat de Kerk gelooft over zijn uitzonderlijke heiligheid.
3. Lijden als voltooiing van liefde
De traditie verhaalt dat Jozef in de laatste jaren van zijn leven werd bezocht door ziekte en zwakte. Niet als straf, maar als voltooiing. Zijn ziel werd, zo wordt gezegd, “gezuiverd in de smeltkroes van lijden en goddelijke liefde”.
Hierin weerspiegelt zich een diepe christelijke waarheid: het lijden is niet zinloos wanneer het wordt gedragen in liefde. In Jozef zien wij geen opstand, geen klacht, geen verbittering. Zijn heiligheid ligt niet in uitzonderlijke tekenen, maar in standvastigheid.
De christelijke traditie ziet in hem een man:
- van geduld zonder bitterheid,
- van gehoorzaamheid zonder berekening,
- van liefde zonder zelfzucht.
Zijn lijden werd niet zijn ondergang, maar zijn rijping.
4. Maria en Jezus aan zijn zijde
De overlevering schildert een ontroerend beeld: Maria, de Moeder van de Heer, verzorgt haar echtgenoot met tederheid; Jezus, de Zoon van God, staat hem nabij in zijn laatste dagen.
Ofschoon deze details behoren tot de mystieke meditatie en niet tot het Evangelisch verslag, drukken zij een theologische waarheid uit die door de Kerk wordt beleden: Jozef stierf in de nabijheid van Jezus en Maria.
Daarom wordt hij in de katholieke traditie vereerd als patroon van een goede dood.
Hij stierf:
- in het gezelschap van de Verlosser,
- in de vrede van vervulde roeping,
- in het licht van Gods nabijheid.
5. De dood als overgang in vrede
Volgens de contemplatieve traditie werd zijn sterven niet enkel veroorzaakt door lichamelijke zwakte, maar door een liefde die zijn aardse bestaan had voltooid. Deze uitdrukking – “sterven uit liefde” – moet niet biologisch worden verstaan, maar geestelijk: zijn leven had zijn doel bereikt.
In theologische zin betekent dit:
- De dood is voor de rechtvaardige geen nederlaag.
- Zij is overgang.
- Zij is voltooiing van een levensweg in trouw.
De Kerk heeft dit intuïtief verstaan. Pausen hebben Jozef herhaaldelijk voorgesteld als voorbeeld van verborgen heiligheid. Zo onderstreepte Paus Pius IX zijn universele betekenis door hem in 1870 uit te roepen tot Patroon van de Universele Kerk.
6. Wat leert zijn sterven ons?
Het sterven van Sint Jozef leert ons drie dingen:
1. Heiligheid is verborgen trouw.
Geen grote woorden, maar dagelijkse gehoorzaamheid.
2. Lijden kan vruchtbaar worden in liefde.
Wie lijdt in verbondenheid met Christus, verliest niet, maar wordt gevormd.
3. Een goede dood is genade.
Niet afwezigheid van zwakte, maar aanwezigheid van God.
Jozef is geen figuur van dramatische wonderen. Hij is de man van de stilte, de arbeid, de zorg en het vertrouwen. Zijn laatste jaren openbaren geen spektakel, maar verdieping.
7. Besluit
In de laatste jaren van Sint Jozef zien wij geen heroïek in wereldse zin, maar het rijpen van een ziel die geheel aan God toebehoorde.
Zijn dood is geen episode van tragiek, maar een vredige voltooiing.
Hij stierf zoals hij leefde:
in stilte,
in gehoorzaamheid,
in liefde.
En daarom bidt de Kerk tot hem met vertrouwen:
“Heilige Jozef, patroon van een zalige dood, bid voor ons.”
Bron: Greeth’s Blog, greeth.wordpress.com
