Het is tijd
Genezing na abortus voor moeders én vaders
“Hij zal het hart van de vaders tot hun kinderen terugbrengen
en het hart van de kinderen tot hun vaders.”
(Maleachi 4:6)
Trefwoorden
post-abortusrouw, abortus en rouwverwerking, Rachel’s Vineyard, goddelijke barmhartigheid, vergeving, pastorale begeleiding, verborgen verdriet, innerlijke genezing
Samenvatting
Dit pastorale essay beschrijft de weg van genezing na abortus aan de hand van een persoonlijk getuigenis van een vader die deelnam aan een retraite van Rachel’s Vineyard. Vanuit een christelijk perspectief wordt aandacht besteed aan verborgen rouw, schuldgevoel en de zoektocht naar verzoening. Het artikel laat zien hoe pastorale begeleiding, gemeenschap en gebed mensen kunnen helpen hun verdriet onder ogen te zien en opnieuw vrede te vinden met zichzelf, met hun verleden en met God.
Inleiding – Een woord van de pastoor
Als priester ontmoet ik regelmatig mensen die een zwaar geheim met zich meedragen. Soms komt het aarzelend ter sprake in een gesprek, soms in de stilte van de biecht. Het gaat om gebeurtenissen uit een ver verleden die nooit echt verwerkt zijn, maar die toch in het hart blijven doorwerken.
Abortus behoort tot die ervaringen waarover vaak moeilijk gesproken wordt. In het publieke debat wordt er meestal gesproken in politieke of juridische termen. Maar achter die woorden bevinden zich mensen van vlees en bloed: vrouwen en mannen die leven met vragen, schuldgevoelens, verdriet of een gevoel van verlies dat nooit echt erkend werd.
In de pastorale praktijk merk ik dat velen denken dat zij na de biecht alles eenvoudig “achter zich moeten laten”. De absolutie van het sacrament van verzoening is inderdaad een groot geschenk van Gods barmhartigheid. Maar soms blijft er daarnaast nog een innerlijke weg van genezing nodig: een weg waarin verdriet mag worden uitgesproken, waarin rouw ruimte krijgt en waarin een mens opnieuw kan ontdekken dat hij of zij door God niet wordt afgewezen.
De christelijke traditie leert ons immers dat Gods barmhartigheid groter is dan elke menselijke schuld. In Christus blijft God de mens zoeken, ook wanneer iemand denkt dat zijn leven voorgoed gebroken is. Waar mensen hun wonden durven tonen, kan genade beginnen te werken.
In dat licht kunnen initiatieven zoals Rachel’s Vineyard voor sommige mensen een belangrijke stap zijn op hun weg naar herstel. In een sfeer van gebed, gesprek en gemeenschap krijgen deelnemers de gelegenheid om hun verhaal te delen, hun verdriet onder ogen te zien en opnieuw te ontdekken dat verzoening mogelijk is.
Het getuigenis dat hier volgt is het verhaal van een vader die deze weg is gegaan. Het laat zien hoe verborgen rouw kan worden omgevormd tot hoop, en hoe Gods barmhartigheid ook daar een nieuw begin kan schenken waar mensen dat zelf nauwelijks nog durven geloven.
– Pastoor Jack Geudens
Een onverwachte vraag in de biecht – door een vader
“Ben je ooit op een Rachel’s Vineyard-retraite geweest?” Die vraag stelde de priester tijdens mijn biecht.
Ik schudde mijn hoofd en keek op. Het was een onverwachte vraag, bijna uit het niets. Natuurlijk wist ik wel dat Rachel’s Vineyard iets te maken had met herstel na abortus.
Tijdens mijn biecht had ik terloops verteld dat ik decennia geleden betrokken was geweest bij een abortus. Ik had absolutie ontvangen en geprobeerd het achter me te laten. Mijn vrouw wist ervan, en een paar goede vrienden ook. Voor mijn gevoel lag het allemaal in het verleden. Waarom zou ik zo’n tragische gebeurtenis opnieuw moeten doorleven?
“Je zou het toch moeten overwegen,” zei mijn biechtvader rustig. “Het klinkt alsof het tijd is.”
Later begreep ik hoe juist die woorden waren. Ik ben dankbaar dat hij die vraag stelde — misschien ingegeven door een innerlijke ingeving, misschien door de Heilige Geest.
Eigenlijk was het geen vraag, maar een uitnodiging.
Had ik de moed om mijn verleden onder ogen te zien?
Was ik nederig genoeg om genezing te ontvangen?
“Ja,” zei ik uiteindelijk. “Misschien hebt u gelijk. Ik zal het doen.”
Wat is Rachel’s Vineyard?
Rachel’s Vineyard is een internationaal initiatief dat mensen helpt bij de verwerking van verdriet na abortus. Het programma bestaat uit begeleide weekendretraites waarin deelnemers in een veilige en vertrouwelijke omgeving hun ervaringen kunnen delen en ruimte krijgen voor rouw, gebed en verzoening.
Tijdens de retraite worden psychologische inzichten, pastorale begeleiding en Bijbelse spiritualiteit met elkaar verbonden. Gesprekken, symbolische rituelen, gebed en stilte helpen deelnemers om hun verdriet onder ogen te zien en een weg naar innerlijke genezing te vinden.
Rachel’s Vineyard staat open voor vrouwen en mannen, en voor iedereen die op enige manier geraakt is door abortus — ook partners, familieleden of anderen die met het verlies verbonden zijn. Hoewel het programma sterk geworteld is in de christelijke traditie, zijn mensen van verschillende kerkelijke achtergronden welkom.
Voor veel deelnemers wordt een retraite een eerste stap naar vrede met zichzelf, met hun verleden en met God.
De stap zetten
Met enige angst en aarzeling besloot ik toch te gaan.
Mijn vrouw moedigde me aan toen ik vertrok.
“Dit zal goed voor je zijn,” zei ze. “De priester had gelijk: het is tijd.”
Ik koos bewust een retraite op enige afstand van mijn woonplaats. De lange autorit gaf mij tijd om te bidden — en opnieuw te bidden.
Toen ik aankwam, werd ik hartelijk ontvangen. In mijn kamer lag al wat leesmateriaal klaar. Tijdens de eerste bijeenkomst ontmoette ik de andere deelnemers — allemaal vrouwen — en het team van begeleiders, onder wie een priester.
Rachel’s Vineyard is niet uitsluitend katholiek, maar de retraite ademt duidelijk een christelijke en vaak ook katholieke spiritualiteit. Er wordt veel gedeeld: verhalen, pijn, hoop en verlangen naar genezing.
Het kind dat nooit genoemd werd
Een bijzonder aspect van de retraite is dat zij deelnemers helpt om hun verloren kind onder ogen te zien.
Elke abortus heeft immers een direct slachtoffer: het kind dat niet geboren werd.
Tijdens de retraite werd ons uitgenodigd om dat kind een naam te geven. Om tot het kind te spreken. Om vergeving te vragen.
Misschien klinkt dat voor sommigen vreemd of ongemakkelijk.
Ik moet eerlijk zeggen dat ik er aanvankelijk zelf wat sceptisch tegenover stond.
Maar gaandeweg werd duidelijk hoe krachtig dit moment kan zijn. Ik zag vrouwen die voor het eerst werkelijk konden rouwen om hun kind. Voor het eerst konden zij hun verdriet uitspreken — iets wat na hun abortus vaak onmogelijk was geweest.
We huilden samen. We baden samen.
Voor velen was het een eerste stap naar vrede.
Een brief aan mijn zoon
Het hoogtepunt van het weekend was een herdenkingsviering waarin ieder van ons een brief voorlas aan het kind dat wij verloren hadden.
Ik had mijn kind de naam Adeodatus gegeven — naar de zoon van Augustinus. De naam betekent: “door God gegeven.”
Dit is een verkorte versie van mijn brief.
Adeodatus, mijn lieve zoon,
Het spijt me dat ik je als vader heb gefaald.
Vaders horen hun kinderen te beschermen, te begeleiden en lief te hebben. Dat heb ik voor jou niet gedaan.
De omstandigheden rond jouw ontstaan waren moeilijk en verwarrend. Maar jij was echt. Jij was een menselijk leven, een kind van God — mijn kind.
En toch stond ik erbij terwijl anderen jouw leven beëindigden.
Het spijt me meer dan woorden kunnen zeggen.
Ik geloof dat je mij nu kunt vergeven, omdat je bij Jezus bent.
En dicht bij Hem kan niemand anders dan liefhebben zoals Hij liefheeft.
Sinds jouw dood heeft God mij andere kinderen toevertrouwd. Ik probeer voor hen een goede vader te zijn. Soms lukt dat, soms faal ik opnieuw.
Maar ik blijf proberen.
Bid voor mij, mijn zoon.
Bid voor mijn vrouw en voor je broers en zussen.
Bid dat wij dicht bij Jezus blijven.
Ik hou van je, Adeodatus.
En ik hoop dat ik je ooit mag ontmoeten.
Wat een vreugde zal dat zijn.
Genezing is een proces
De biecht en de absolutie blijven het hart van verzoening met God en zijn Kerk. Toch kan voor velen het proces van genezing daar niet eindigen.
Voor mensen die een abortus hebben meegemaakt, kan het nodig zijn om hun verdriet ook emotioneel en spiritueel te verwerken.
Rachel’s Vineyard biedt daarvoor een plaats van rust, gebed en ontmoeting.
Voor mij werd het een plaats van diepe vrede.
En de vaders dan?
Toen ik na het weekend naar huis reed, voelde ik een grote dankbaarheid. Er was een lichtheid in mijn hart die ik sinds mijn jeugd nauwelijks meer had ervaren.
Maar er bleef ook een vraag knagen.
Waarom was ik de enige man?
De organisatoren vertelden mij dat mannen slechts zelden deelnemen aan deze retraites. Toch zijn ook vaders geraakt door abortus. Hun wonden zijn anders dan die van moeders, maar daarom niet minder werkelijk.
Als er miljoenen vrouwen zijn die na abortus genezing zoeken, dan zijn er ook miljoenen mannen — vrienden, collega’s, misschien zelfs de man die naast ons in de kerkbank zit — die dezelfde behoefte hebben.
Misschien is er soms maar één eenvoudige uitnodiging nodig.
Een vraag zoals die van mijn biechtvader:
“Ben je ooit op een Rachel’s Vineyard-retraite geweest?”
Voor mij was die vraag genoeg.
En zij heeft mijn leven veranderd.
Pastorale uitnodiging
Misschien hebt u dit verhaal gelezen en herkent u iets van uzelf in de ervaringen die beschreven worden. Misschien draagt u al lange tijd een verdriet met u mee waarover u met niemand spreekt. Voor sommigen blijft een abortus een afgesloten hoofdstuk, maar voor anderen kan het een wond zijn die diep in het hart verborgen blijft.
Als priester wil ik u zeggen: u hoeft deze weg niet alleen te gaan.
De christelijke boodschap is dat Gods barmhartigheid groter is dan onze fouten, onze schuld en ons verdriet. In het evangelie zien wij telkens opnieuw dat Christus juist de mensen opzoekt die zich verloren of gebroken voelen. Zijn eerste woord is niet veroordeling, maar barmhartigheid.
Soms begint genezing eenvoudig met het uitspreken van wat al zo lang verzwegen is — in een gesprek, in het gebed of in het sacrament van verzoening. Voor sommigen kan ook een initiatief zoals Rachel’s Vineyard helpen om verdriet en schuld onder ogen te zien en opnieuw vrede te vinden.
Wat uw situatie ook is: u bent niet alleen.
Uw leven is kostbaar in Gods ogen.
En waar mensen hun wonden aan God toevertrouwen, kan altijd een nieuw begin ontstaan.
– Pastoor Jack Geudens
Meer informatie
Voor meer informatie over Rachel’s Vineyard-retraites en post-abortusgenezing:
