De Heilige Familie: Maria, Jozef en Jezus

Wanneer de Kerk ons de Heilige Familie voorhoudt, gebeurt dat niet om een onbereikbaar ideaal te tonen, maar om te laten zien hoe God zijn heilsplan verwezenlijkt binnen het gewone, menselijke leven. Het gezin van Maria, Jozef en Jezus is geen afgesloten, harmonisch geheel buiten de werkelijkheid, maar een plaats waar geloof, gehoorzaamheid en vertrouwen vorm krijgen te midden van onzekerheid en kwetsbaarheid.

Het begin ligt bij de boodschap van de engel aan Maria. Zij wordt persoonlijk aangesproken en betrokken in het heilsplan van God. Haar vraag — “Hoe zal dit geschieden?” — is geen teken van ongeloof, maar van ernstig zoeken naar Gods wil. Maria wil niet haar eigen toekomst veiligstellen, maar verstaan wat God van haar vraagt. In haar antwoord — “Mij geschiede naar uw woord” — openbaart zich een vrije en gelovige overgave. Zij vertrouwt zich toe aan een weg die zij niet kan overzien, en wordt zo de levende tempel waarin God zelf woont.

Ook Jozef neemt in dit geheim een onmisbare plaats in. Hij wordt niet slechts een toeschouwer, maar door Gods roeping tot wettelijke vader van Jezus gesteld. Door zijn gehoorzaamheid aanvaardt hij Maria en het Kind, en geeft hij Jezus zijn naam, zijn afkomst en zijn plaats binnen het volk van Israël. Zo wordt Jezus ingeschreven in het huis van David en werkelijk opgenomen in de menselijke geschiedenis. Jozefs vaderschap is geen biologisch, maar een waar en verantwoordelijk vaderschap: hij beschermt, voedt en leidt het Kind, en staat borg voor zijn plaats in de wet en de samenleving. In stilte en trouw vervult Jozef zijn taak; juist daarin openbaart zich zijn grootheid.

De menswording van de Zoon van God voltrekt zich niet in macht en glorie, maar in armoede en verborgenheid. Er is geen plaats in de herberg; het teken van Gods nabijheid is een Kind in een kribbe. Ook daarna blijft het leven van de Heilige Familie lange tijd verborgen. In Nazareth groeit Jezus op in gehoorzaamheid aan Maria en Jozef, deelt Hij het dagelijkse werk en het gewone gezinsleven. Door dit verborgen bestaan heiligt Hij het alledaagse leven en maakt Hij duidelijk dat Gods aanwezigheid juist daar werkzaam is.

In de tempel klinkt Simeons profetie dat dit Kind een teken van tegenspraak zal zijn. Daarmee wordt vanaf het begin zichtbaar dat verlossing niet losstaat van lijden. Maria en Jozef zullen dit dragen in geloof, ook wanneer zij niet alles begrijpen.

Zo leert de Heilige Familie ons dat geloof niet samenvalt met zekerheid of volledig inzicht, maar met trouw. Maria en Jozef openen door hun gehoorzaamheid ruimte voor Gods aanwezigheid. Hun gezin wordt zo een plaats waar God onder de mensen woont — niet omdat alles volmaakt is, maar omdat het gedragen wordt door geloof en vertrouwen.

Pastoor Geudens

Derde zondag van de Advent, 2025

Johannes de Doper zit in de gevangenis en hij begint te twijfelen. Hij had zijn hele leven geroepen dat de Verlosser zou komen. Hij had mensen aangespoord om hun leven te veranderen en klaar te zijn voor God. En nu hoort hij verhalen over Jezus die niet helemaal passen bij wat hij had verwacht. Daarom stuurt hij zijn leerlingen met die ene eerlijke vraag: “Bent U degene die komen zou, of moeten we nog iemand anders verwachten?”

Johannes had gedacht dat de Verlosser hard en duidelijk zou zijn, iemand die het kwaad zou aanpakken met kracht en oordeel. Maar Jezus blijkt anders te zijn. Hij schreeuwt niet, Hij dreigt niet, Hij veroordeelt niet. Hij spreekt over liefde, vergeving en barmhartigheid. Hij zoekt mensen op die het moeilijk hebben: blinden, lammen, doven, zieken, mensen die aan de rand staan. Dat maakt Johannes onzeker. Is dit wel hoe God de wereld wil veranderen?

Die vraag is niet alleen van Johannes. Het is ook onze vraag. Misschien herken je het wel: waarom is er zoveel kwaad in de wereld? Waarom winnen leugens, haat en geweld zo vaak? Waarom lijkt het goede soms zo zwak? Ook wij hebben vaak ons eigen beeld van hoe alles beter zou moeten worden.

Jezus geeft geen ingewikkeld antwoord. Hij wijst gewoon naar wat er gebeurt: mensen krijgen nieuwe hoop, wonden worden genezen, levens veranderen. God kiest niet voor geweld, maar voor kwetsbaarheid. Hij begint als een Kind. En als volwassene gaat Hij stap voor stap, met geduld en liefde. Zo wil God de wereld veranderen: van binnenuit.

Aan het einde zegt Jezus iets opvallends: “Gelukkig wie aan Mij geen aanstoot neemt.” Met andere woorden: het is niet altijd makkelijk om in Hem te geloven. Je moet durven vertrouwen, ook als Hij anders is dan je had gedacht.

In de Kerk zijn we gewone, soms zwakke mensen. Maar er zijn ook mensen geweest die Jezus helemaal serieus namen: de heiligen, helden van de liefde. Zij hebben laten zien wat er kan gebeuren als je je door Hem laat raken.

Deze advent is een uitnodiging. Geef God ruimte. Laat Hem door jou heen werken, in kleine dingen, in liefde en aandacht voor anderen. Zo kan het Rijk van God groeien – ook vandaag, ook door jou.

Pastoor Geudens