Pater Jo van Osch (1923–2012)

Standaard

Pater Jo van Osch

“De heilige Geest zal u alles in herinnering brengen wat Ik u gezegd heb.” (Johannes 14,26)

Pater Jo van Osch werd geboren op 19 november 1923 in Rosmalen. Met het verlangen missionaris te worden volgde hij zijn opleiding in de vormingshuizen van Sterksel, Boxtel en ’s-Heerenberg. Op 9 april 1948 legde hij zijn missionariseed af en op 11 juni 1949 werd hij tot priester gewijd.

Na zijn priesterwijding begon hij in september 1949 als docent filosofie aan de opleiding in ’s-Heerenberg, later ook aan St. Charles in Boxtel. In september 1954 vertrok hij naar Afrika om les te geven aan het grootseminarie van Kipalapala in Tanzania. Daarnaast was hij pastoor van de kleine parochie die aan het seminarie verbonden was, waar hij de studenten begeleidde in de praktische uitoefening van het pastoraat.

In februari 1961 keerde hij uitgeput terug naar Nederland. Zijn hart bleef echter in Kipalapala, en na een periode van herstel vertrok hij in oktober 1962 opnieuw naar Tanzania, zij het met een rustiger werktempo. In oktober 1965 verhuisde hij naar Ntungamo bij Bukoba om daar opnieuw filosofie te doceren. Na drie jaar moest hij wegens ziekte definitief naar Nederland terugkeren.

Begin 1969 werd hij benoemd tot rector van de ziekenhuizen, bejaardenhuizen en een verpleeghuis in Winterswijk. In deze periode begon hij ook artikelen te publiceren in geestelijke tijdschriften. Zo schreef hij in 1973 in Emmaüs — een blad voor wie met Christus door de tijd wil gaan — over “Roeping als geestelijke gave”. Daarin benadrukte hij dat het geestelijke aspect van roeping niet mag worden verwaarloosd: “Met psychologie en sociologie alleen zullen wij nooit de roepingencrisis kunnen oplossen. Dat geldt evenzeer voor een persoonlijke roepingscrisis.”

Daarnaast publiceerde hij regelmatig in het tijdschrift Innerlijk Leven, onder meer over “Verwondering en liefde”, “Jezus ontmoeten in de psalmen” en “De liefde leren kennen”. In al deze bijdragen staat de persoon van Jezus centraal en klinkt een diep pastoraal engagement door voor de innerlijke groei en geestelijke rijping van de mens.

Bevestiging, relatie en genezing

In dezezelfde geest wees pater Van Osch mij op het werk en de inzichten van dr. Anna Terruwe. Hij begeleidde mij bij het schrijven van mijn eindscriptie aan het Grootseminarie Rolduc te Kerkrade, die ik de titel Relatie als instrument van genezing meegaf. In dat traject ontving ik van hem niet alleen intellectuele steun, maar vooral pastorale aanmoediging.

Hij hielp mij de antropologische en pastorale draagwijdte van Terruwe’s visie niet louter theoretisch te begrijpen, maar concreet te verbinden met mensen, levensverhalen en kwetsbare situaties. Wat toen begon als studie, is gaandeweg uitgegroeid tot een blijvende overtuiging: bevestiging is geen bijkomstigheid binnen pastorale zorg, maar een fundamentele grondhouding. Zij maakt het evangelische mensbeeld hoorbaar en voelbaar in het dagelijks handelen, juist daar waar mensen gekwetst, onzeker of innerlijk geremd zijn. In die zin werd zijn begeleiding voor mij een beslissende schakel in het samenbrengen van psychologie, pastorale praxis en geestelijke onderscheiding.

Zorgpastoraat en kerkelijke betrokkenheid

Per 1 september 1980 werd Jo benoemd tot parttime geestelijk verzorger van het Elisabeth Ziekenhuis en het Algemeen Ziekenhuis in Winterswijk. Op 1 augustus 1982 volgde zijn benoeming tot conrector van het St. Annadal Ziekenhuis in Maastricht, dat toen 775 patiënten telde.

Hij werkte graag mee aan de vernieuwing van de Kerk in de geest van het Tweede Vaticaans Concilie, maar steeds binnen het kader van de katholieke traditie. Toen de Nederlandse provincie zich aansloot bij de zogenoemde 8-Meibeweging, die pleitte voor grotere openheid, maakte hij zich zorgen. Hij voelde zich sterker verwant met de Charismatische Beweging. In een artikel in The Petit Echo, het Sociëteitsblad, reageerde hij op een bijdrage van Bill Dyer. Hij was ervan overtuigd dat ware vernieuwing van de Sociëteit alleen binnen en door de Kerk kan plaatsvinden, gedragen door de werking van de heilige Geest.

Later sloot Jo zich aan bij de gemeenschap De Kommel in Maastricht, een katholiek evangelisatiecentrum dat op verzoek van bisschop Mgr. Johannes Gijsen werd opgericht. In 1990 werd zij erkend als een private vereniging van christengelovigen met rechtspersoonlijkheid, en in 1998 opnieuw bevestigd als kerkelijke instelling door bisschop Mgr. Frans Wiertz. Deze gemeenschap werd voor pater Van Osch van steeds grotere betekenis.

Overlijden

Op de ochtend van 13 april 2012 is Jo van Osch rustig thuis overleden. Op 18 april 2012 vond in de kapel van de gemeenschap De Kommel in Maastricht een Eucharistieviering plaats. Daarna werd hij begraven op het kerkhof van Heythuysen.

Oorspronkelijke tekst en foto: Lavigerie.nl