Het Lam en de Duif – leven vanuit vertrouwen en innerlijke vrijheid

Preek bij het evangelie van de tweede zondag door het jaar A

H. Evangelie volgens Marcus 2, 13-17

Veel mensen – en zeker ook jongeren – verlangen naar een wereld waarin je jezelf mag zijn. Een wereld zonder angst, zonder de voortdurende druk om te moeten bewijzen dat je erbij hoort of meetelt. Een wereld die eerlijk is, veilig en menselijk. Dat verlangen raakt iets heel dieps in ons: de behoefte om bevestigd te worden in ons bestaan, om te mogen leven zonder voortdurend op proef gesteld te worden.

Toch zoeken we die veiligheid vaak op de verkeerde plaats. We klampen ons vast aan sterke meningen, scherpe grenzen en duidelijke kampen van gelijk en ongelijk. Dat geeft tijdelijk houvast, maar het maakt mensen ook harder. Achter die hardheid schuilt vaak iets kwetsbaars: onzekerheid, de angst om niet gezien te worden, de vrees om te falen of overbodig te zijn.

Het evangelie wijst een andere weg. Het zegt ons dat onze waarde niet voortkomt uit wat we doen, bereiken of laten zien, maar uit wie we zijn. Jij bent kostbaar, niet omdat je iets moet bewijzen, maar omdat God jou nabij wil zijn en in jouw leven wil wonen. Niet als controleur, maar als bron van vrijheid.

Echte verandering begint daarom niet bij regels van buitenaf of bij systemen die ons proberen te ordenen. Zij begint vanbinnen. Bij jou. In een hart dat zich durft te openen – voor God en voor de ander. Waar die openheid groeit, ontstaat ruimte. En waar ruimte ontstaat, kan vrede groeien.

Om dat duidelijk te maken gebruikt de Bijbel geen abstracte theorieën, maar eenvoudige beelden. Beelden die ons niet dwingen, maar uitnodigen. Vandaag zijn het twee heel gewone dieren die iets wezenlijks zeggen over Jezus en over de weg die Hij gaat: een lam en een duif.

Johannes de Doper noemt Jezus het Lam van God. Dat is geen beeld van macht of succes. Een lam is kwetsbaar, afhankelijk, zonder verdediging. Het leeft niet vanuit beheersing, maar vanuit overgave. In Jezus herkent Johannes iemand die geen macht naar zich toe trekt, maar zichzelf geeft. Met Hem begint iets nieuws: een leven dat niet draait om zelfhandhaving, maar om vertrouwen.

Dat lam staat voor een manier van leven die radicaal ingaat tegen het “ieder voor zich”. Jezus maakt mensen niet kleiner, Hij bevestigt hen in hun waardigheid. Hij tilt wie struikelt niet terecht, maar op. Hij laat zien dat ware kracht niet schuilt in domineren of presteren, maar in trouw blijven aan het goede, ook wanneer dat moeite kost. In een hart dat openblijft, zelfs wanneer het pijnlijk geraakt wordt.

Die weg is niet gemakkelijk. Liefde die zich werkelijk geeft, kan het lijden niet vermijden. Maar dat lijden wordt niet leeg of zinloos. Juist daar kan iets beslissends zichtbaar worden: dat een mens, zelfs in pijn en onmacht, vrij kan blijven in zijn antwoord. Dat angst en geweld niet het laatste woord hoeven te hebben. Wie weigert haat door te geven, schept ruimte voor nieuw leven. Zo wordt het lam een teken van hoop: wat breekt, hoeft niet te vernietigen; wat lijdt, hoeft niet verloren te zijn.

Naast het lam verschijnt een tweede beeld: de duif. Tijdens de zondvloed stuurt Noach geen roofvogel erop uit, maar een duif. Niet vanwege haar kracht, maar vanwege haar gevoeligheid. Zij voelt waar leven mogelijk is. Wanneer zij terugkeert met een takje, wordt duidelijk: er is weer grond onder de voeten, er is toekomst.

Ook bij Jezus daalt een duif neer. Dat beeld zegt: Hij leeft open naar God. Hij laat zich leiden door een Geest die niet dwingt, maar uitnodigt; niet overweldigt, maar richting geeft van binnenuit. De duif wijst naar een innerlijk kompas, naar een vrijheid die ontstaat wanneer een mens zich laat leiden door liefde en vertrouwen. Jezus leeft vanuit die gerichtheid op de Vader, en juist daarom kan Hij richting geven aan anderen.

Samen laten het lam en de duif zien wie Jezus wil zijn voor ons. Open naar God. Richtinggevend voor mensen. Trouw, ook wanneer het moeilijk wordt. Geen leven vanuit controle, maar vanuit overgave. Geen hardheid, maar een liefde die volhoudt en ruimte schept.

Misschien verlang jij ook naar een wereld zonder geweld, zonder haat, zonder die voortdurende druk om te moeten voldoen. Dat verlangen is echt en diep. Maar het vraagt meer dan mooie woorden of snelle oplossingen. Het vraagt moed: de moed om zacht te blijven waar hardheid makkelijk lijkt, om pijn niet door te geven, om te kiezen voor wat zin en leven schenkt – zelfs wanneer het iets kost.

Misschien is dát ook wat geloven vandaag betekent. Niet schreeuwen, niet opleggen, maar zichtbaar maken waar je hoop vandaan komt. Leven met de mensen om je heen vanuit vertrouwen op God. Zo wordt geloof geen afgesloten privézaak, maar een uitnodiging. Een teken dat vrede mogelijk is.

Misschien begint die vrede vandaag.
Vanuit God.
In je hart.
Gewoon hier.
Bij u. Bij jou.

Pastoor Geudens