Dankbaar

Van harte welkom in deze H. Mis op de laatste dag van het jaar! We staan op de drempel van Oud en Nieuw. We kijken a.h.w. nog één keer heel uitdrukkelijk in de achteruitkijkspiegel van 2022, om vervolgens met volle kracht af te stevenen op het nieuwe jaar 2023.

We zien achter ons een jaar vol gebeurtenissen langzaam wegglijden. Voor menigeen blijft het jaartal 2022 diep in hart en ziel gegrift staan, gebeiteld, met pijn misschien en/of met vreugde en voorspoed.

Hoe het ook zij: we zijn vanavond hier bijeen om God dank te zeggen voor al hetgeen Hij ons in dit bijna voorbije jaar gegeven heeft. En we kloppen op Zijn deur, we vragen en we bidden, dat Hij ons in het komende jaar weer zal voorzien met Zijn genade en goedheid.

In het afgelopen jaar zijn er wellicht momenten geweest dat we te weinig opengestaan hebben voor Gods wonderbare werken in en mét mensen. We hebben wellicht te weinig opengestaan voor Zijn genade. Daarom belijden we nu eerst onze schuld voor God en elkaar.

Pelgrimstocht

Het kan niet gemist worden, dat magische moment van de jaarwisseling. Eerst vieren wij oudejaarsavond, die in vele gezinnen een vaste invulling kent: gezelligheidsspelletjes of tv-kijken. Op tv of tablet worden de laatste seconden van het oude jaar hardop afgeteld. En dan is er het magische moment van de jaarwisseling. In huiselijke kring zullen wij elkaar omhelzen en elkaar een Zalig Nieuwjaar toewensen. Intussen schieten de vuurpijlen de lucht in en spatten met een luide knal uit elkaar.

Eigenlijk staat niet alleen deze avond maar de hele decembermaand al in het teken van afronding. Het oude jaar wordt op vele terreinen afgesloten. Er worden alle mogelijke verkiezingen gehouden. De sportman en sportvrouw van het jaar is al gekozen. Het lijkt erop, alsof elk jaar tot een wedstrijd wordt gemaakt. Verder zijn er allerlei beschouwingen over de economie of over de wereldpolitiek (we denken aan de oorlog in Oekraïne) en het kerkelijke leven.

Vele jaaroverzichten zijn te bekijken of te beluisteren. Ze geven meestal een optelsom van de schaduwkanten van ons bestaan, waar tegenover de lichte momenten nauwelijks aan bod komen. Er zijn oorlogen, aanslagen. Er is de terreur, die op vele plaatsen onschuldige en niets vermoedende mensen wegvaagt.

Vanavond, hier samen, dient zich de vraag aan: Hoe is mijn en uw eigen jaaroverzicht? Wat nemen wij mee vanuit het oude jaar? Wat bewaren wij van dit jaar in grote dankbaarheid en waaraan willen wij liever niet meer herinnerd worden? Wat hebben wij van het afgelopen jaar geleerd? Waar zit de geestelijke winst en groei?

Hebben wij God niet meer nodig, die trouw is aan ons en die ons inspireert om iets goeds van het leven te maken? Want God heeft ons het leven geschonken en Hij gaat met ons mee door het leven als een gids en leidsman. God houdt ons op koers. Daartoe heeft Hij ons het geweten gegeven voor goed en kwaad.

De jaarwisseling vanavond doet ons stilstaan bij deze vraag: Hoe ervaar ik het voortschrijden van de tijd? Zijn de jaren enkel een voortdurende herhaling van telkens weer de vier jaargetijden? Dat was in de oudheid de meest voorkomende tijdsbeleving. Of herkennen wij ons in het christelijke denken, waar het voortschrijden van de tijd beleefd wordt als een pelgrimstocht naar de bestemming van het eeuwige leven bij God?

Wij leven niet om zomaar altijd weer hetzelfde door te moeten maken, want ons leven heeft een doel. Wij mogen de gebeurtenissen in ons leven in het perspectief van de pelgrimstocht plaatsen. Dan wordt iets heel eigens van ons geloof zichtbaar. De momenten worden door ons geloof anders beleefd. Geloofsmensen mogen altijd hopen en vertrouwen.

Vragen we nu aan Maria, dat Zij met ons meetrekt op de pelgrimstocht langs de vele gebeurtenissen van ons leven, opdat Zij ons eens mag begroeten in het Huis van God, onze hemelse Vader. Bidden wij samen: “Weesgegroet Maria, vol van genade, de Heer is met U. Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is Jezus de Vrucht van uw schoot. Heilige Maria, Moeder van God bid voor ons, zondaars, nu en in het uur van onze dood.” Amen.

Kerststal opruimen, wanneer?

Ik ken heel wat mensen die hun kerstversieringen al eind november in huis zetten. Er is zo lang het idee geweest dat je geen kerstversieringen moet plaatsen voor Sinterklaas. In onze kerken zetten we de kerststal en enkele versieringen vanaf het begin van de kerstnoveen op 17 december en sommige mensen vinden dat vrij laat…

Ik ken ook een aantal mensen die hun kerstversieringen onmiddellijk na nieuwjaar opruimen. Als het allemaal al staat vanaf half november dan is men het na anderhalve maand wel beu en dikwijls zijn er dan nog weinig naalden aan de kerstboom… Velen hebben het gebruik om de kerstspullen op te ruimen na zes januari, het feest van Driekoningen. In veel kerken laat men de stal en de kerstversieringen staan tot het feest van de Doop van de Heer, het officiële einde van de kersttijd, dit jaar op maandag 9 januari. Dus op 10 januari zijn alle kerstversieringen in de kerk wel opgeruimd.

Ik ken enkele mensen en die laten het hele jaar door de kerststal staan. Zo kom ik af en toe bij een kennis in een rusthuis en die heeft het hele jaar door haar kerststalletje staan, heel bewust doet ze dat. Het kerststalletje heeft een ereplaats in haar rusthuiskamer en er brandt ook altijd een lampje bij. Ik ga hier in dit woordje nu niet pleiten om het hele jaar door de kerstversieringen te laten staan en hangen maar toch vind ik het een bijzonder idee.

De vrouw in het rusthuis met haar kerststalletje het hele jaar rond vertelt me dat het voor haar dikwijls een gelegenheid is om over het geloof te spreken. Zo komen er regelmatig mensen van de verzorging de eerste keer bij haar op de kamer die dan verwonderd vragen: “Oei, is het hier al/nog Kerstmis?”. Mja, als je in maart of in augustus of in september ergens een kerststal ziet staan met een lichtje er op, dan stelt elk daar zeker vragen bij. Het is voor haar een gelegenheid om te spreken over de Menswording, God is mens geworden, Die God waarin wij geloven is geen onverschillige of verre God maar Hij is naar ons toegekomen. Dat is niet alleen iets waar we in de kersttijd moeten bij stilstaan maar het hele jaar door mag dat een bijzondere gedachte voor ons, christenen, zijn. We hebben een God die dicht bij ons wil zijn, een God die met ons wil leven. Als gelovige en kerkgetrouwe vrouw is voor haar die kerststal niet alleen een gelegenheid om te spreken over God die toen bij de mensen is gekomen. Die kerststal laat haar ook spreken dat Hij nog altijd bij de mensen wil zijn en komen, in gebed en het meest dicht bij ons in de Eucharistie. Zoals we het in het Angelus bidden: “Het Woord is vlees geworden, en Het heeft onder ons gewoond”, zo gebeurt het nog in elke Eucharistieviering waarin Jezus ons Zijn Vlees te eten geeft.

Die kerststal in haar kamer is voor haar ook altijd een herinnering aan de grote liefdesdaad van God om Zijn Zoon naar deze aarde te sturen voor het geluk van elk van ons persoonlijk. Wat daar in Bethlehem gebeurde, gebeurde voor mij persoonlijk: God maakte zich klein in een kind en kwam naar beneden voor mij persoonlijk; door Zijn Menswording heb ik nu vriendschap met God, vergeving van zonden en Eeuwig Leven.

Wanneer ga jij je kerststal en je kerstversieringen opruimen?