God is genadig, God is barmhartig. De tollenaars Mattheüs en Zacheüs beamen het. De overspelige vrouw en Petrus hebben het eveneens ondervonden. Maria beaamt het in haar Magnificat: “Barmhartig is Hij voor ieder die Hem erkent”. Degenen die Hem niet ‘erkennen’ komen er minder genadig van af. Waarom eigenlijk?

Juist datgene wat vergeven is, was het waard om voor gestraft te worden, of het nu vergeven is of niet. Dat je zonden vergeven zijn, wil niet zeggen dat, hetgeen vergeven is, niet slecht zou zijn. Integendeel. Als het geen kwaad betrof, zou vergeving niet aan de orde zijn.

Men zegt wel eens: God is genadig omdat God liefde is. Maar, ‘genade’ en ‘liefde’ betekenen niet hetzelfde. Je houdt van iets omdat het goed is (liefde dient uiteraard niet worden verward met lust), terwijl van genade slechts sprake is als er kwaad in het spel is. Als we onze deelname aan het kwaad ontkennen en het zelfs goedpraten, kan er van genade geen sprake zijn.

Chesterton heeft eens gezegd dat het tegenovergestelde van ‘grappig’ niet ‘serieus’ is, maar ‘niet grappig’. Zo is ook het tegenovergestelde van ‘genade’ ‘genadeloos’. Genade – oftewel barmhartigheid – is nauw verbonden met rechtvaardigheid. In een wereld waar iedereen gerechtvaardigd is, waar iedereen alleen maar goed doet, is totaal geen behoefte aan Gods erbarmen. Daar waar iedereen doet wat juist is, is liefde. Maar zo zit de wereld niet in elkaar.

Genade is beperkter dan we in eerste instantie zouden denken. We streven naar een rechtvaardige wereld. Dat betekent dat alles wat de rechtvaardigheid bedreigt (geweld, misdrijven, etc.) niet ongestraft mag blijven. Straffeloosheid gaat tegen ons rechtvaardigheidsgevoel in. Het verstoort de harmonie, het brengt de maatschappij uit balans. Alleen een rechtvaardige straf kan dit herstellen. Vandaar dat een Laatste Oordeel logisch is.

Genade is het vergeven van wat niet vergeven zou moeten worden. Genade gaat dan ook niet vooraf, maar volgt op vergeving en straf. Genade betekent geenszins dat de ernst van de zonde gebagatelliseerd wordt. Het bevestigt het juist. Maar het verhindert God niet om ons een nieuwe kans te geven. God vergeeft onze zonden niet omdat Hij genadig is. Hij vergeeft als wij bekennen dat wij gezondigd hebben en beseffen dat we de harmonie verstoord hebben. Dat doet God omdat Hij liefde is. Je kunt het niet opeisen. Genade is iets krijgen zonder dat je het verdiend hebt. Het is dan ook dwaas dat sommige mensen sacramenten claimen – zoals het ontvangen van de H. Communie – terwijl men blijft volharden in een zondige levensstaat. Zonde verdient straf, maar wordt vergeven als wij er met een oprecht hart om vragen èn de wil hebben ons leven te beteren.

Kijk naar de twee die gekruisigd werden met Jezus. De ene besefte wat hij op zijn kerfstok had en vroeg om vergeving. Hij kreeg het: “Heden nog zult ge met Mij zijn in het paradijs”. De ander vroeg niet om vergeving. Tegen hem sprak Jezus deze woorden niet. Dan geldt niet de barmhartigheid maar de rechtvaardigheid. Genade is bedoeld om deugden aan te moedigen, niet om ze te ondermijnen.

Paus Johannes Paulus II zei het als volgt: God zal alles vergeven wat vergeven kàn worden. De Bijbel is er duidelijk in: God kan niet vergeven als niet om vergeving gevraagd wordt. Als God alles zou vergeven, of men nu spijt heeft of niet, zou dat betekenen dat we door zouden kunnen gaan met onze zondige levenswandel en dat dit ook nog eens volledig genegeerd zou worden. Er zou dan ook geen enkel appèl op ons gedaan worden onze levenswandel ten goede bij te stellen. Genade komt pas om de hoek kijken, waar wij beseffen dat we gezondigd hebben. Dat leidt tot een vreemde paradox: daar waar wij niet tot inkeer proberen te komen wordt de genadige God genadeloos. Eigenlijk is dat ook heel logisch. We zouden zelfs niet barmhartig voor anderen hoeven zijn. Het zou tevens degenen, die geen genade kennen voor anderen, bevestigen in hun gedrag. Want ja, ook voor hen zou God genadig zijn. Als dat het gevolg zou zijn van Gods oneindige barmhartigheid, zouden we nog veel slechter af zijn. De wereld zou een jungle zijn waar de zwaksten kansloos zijn.

Gebruik de vastentijd om Gods genade af te smeken. Het is nodig.

Hulpbisschop Mgr. Rob Mutsaerts

www.bisdomdenbosch.nl

Syrië, 19 februari 2016

Een Irakese sjiiet die christen wordt

Het zogenaamde “christelijke” westen wordt nu overspoeld door de islam, die in zijn kielzog menigten christenen meesleurt. In de Arabische wereld, het Midden Oosten en Noord-Afrika zien we eerder het tegendeel gebeuren. Christelijke organisaties zoals Kerk in Nood, Open Doors en anderen verrassen ons regelmatig met berichten over moslims die christen worden. Met kerstmis vorig jaar moest pater Humblot vluchten en zijn centrum in Iran verlaten omdat er zovele bekeringen plaats vonden. Hij spreekt van 300.000. We hebben hier zelf mensen gehoord die recent het sjiitische Iran bezochten en getuigen dat het land rijp is voor het christelijke geloof. Dat gaat uiteraard met moeilijkheden gepaard. In Soedan zouden sinds 2000 al één miljoen moslims christen geworden zijn. Aan de Afghaans-Pakistaanse grens zijn er hele dorpen die christen worden. In Egypte heeft de moslimpresident el-Sissi het orthodoxe kerstfeest op 6 januari meegevierd in de St Marcus kathedraal van Caïro en beloofd alle verwoeste kerken dit jaar weer op te bouwen. Er zouden nu in Egypte een 2,5 miljoen christenen zijn. Vanuit Saoedi-Arabië hebben we al meerdere getuigenissen gehoord van christenen die in het geheim het christelijk geloof verkondigen, waarvoor de bevolking ontvankelijk is, al is het ten strengste verboden. Hierbij nog twee bemerkingen. De uitroeiing van de christenen en van het christelijk geloof juist in het land waar het ontstaan is, blijft een grote dreiging. Dit gevaar komt evenwel niet op de eerste plaats van de islam zelf, maar vooral van de overheersingspolitiek van het (‘christelijk’!) westen die fanatieke moslims gebruikt om de soevereiniteit van een land te breken en zo heer en meester wil worden van het land en zijn rijkdommen. En dit is mogelijk omdat de openbare opinie in het westen grondig werd/wordt bedrogen omtrent wat hier werkelijk gebeurt. En zo zijn er ook vele vrome christenen die niet (willen) inzien dat de voornaamste schuld van de bijna uitzichtloze ellende niet hier ligt, maar in het westen. Een tweede bemerking betreft het merkwaardige feit dat vele moslims die tot het christelijke geloof komen, vertellen dat ze in een droom Jezus of Maria gezien hebben, die hen uitnodigt. We hebben dit trouwens hier zelf al meerdere malen vernomen van volwassenen en van kinderen. Onlangs nog van een moslimkind dat vertelt dat het in een droom Maria, de moeder van Jezus, gezien heeft. We willen nu iets vertellen van de ongemeen boeiende bekering van een Irakese moslim die in een droom Jezus zag die hem uitnodigde “het brood van het leven” te eten. Later begreep hij dat het om de eucharistie ging.

Het was nog in de tijd van Saddam Hussein. Mouhammed al-Sayyid al-Moussauri behoorde tot een grote en machtige clan in Bagdad en hij was door zijn vader – het oppermachtige stamhoofd – aangeduid om zijn opvolger te worden. Hij heeft negen broers en tien zusters. Van de oorlog met Iran had hij geen last want zijn vader regelde het dat hij niet hoefde te vechten, dank zij de wijd verspreidde corruptiepraktijken. In de plaats daarvan moest hij alleen een tijdje dienst doen in een kazerne. Bij die gelegenheid diende hij een kamer te delen met een christen, een katholiek, waarvoor hij van nature een grote minachting had. Christenen beschouwde hij als heidense afgodendienaars, die drie goden aanbidden. Hij zou die man eens tot inzicht brengen in de superioriteit van de islam en de alles overtreffende grootheid van de koran. Geleidelijk merkte hij dat deze man, een eenvoudige boer, helemaal geen onderontwikkelde heiden was, wat bij hem enige nieuwsgierigheid wekte. Hij begreep dat deze christen ook leefde van een “heilig geschrift”, nl. het evangelie. Nog steeds overtuigd dat de koran superieur is, vroeg onze sjiiet of hij dat evangelie eens mocht lezen. De christen antwoordde echter afwijzend. Zijn verrassend voorstel was het volgende: lees eerst eens grondig uw koran vanuit het islamgeloof, nl. God die de Barmhartige is en de islam die een godsdienst is van geluk en harmonische samenleving onder de mensen, waardoor de “wereld van de islam” de “wereld van de vrede” is. Lees de koran zeer aandachtig als het woord en de handleiding van deze barmhartige en vrede-brengende God. Kortom, lees de koran eens met een oprecht geweten. Nadat onze sjiiet op die wijze de koran gelezen had, was hij helemaal in de war. Hij dacht verder na over de feitelijke praktijk van het moslimgeloof en over het leven van zijn zogenaamde profeet. Hij stoorde zich vooral aan het misprijzen voor de vrouw, de verheerlijking van de seksuele uitspattingen, de hatelijke houding tegenover anderen. Nadat hij het evangelie gelezen had was hij helemaal gewonnen voor de onovertroffen waarheid van het christelijk geloof. Ondertussen had zijn vader een huwelijk geregeld met een meisje uit een andere machtige en aanzienlijke familie, zonder dat hij er enige inspraak in had. Voor wanneer? Het feest is volgende week! Hij kon niet anders dan meespelen en zijn bruid was een heel vrome moslima. Het meeslepende verhaal wil ik u verder zelf laten lezen: hoe hij als opgejaagd wild geleefd heeft, bijna tot nu toe. Ziehier de verschillende etappen. Zijn vrouw is, na een bijna fatale huwelijksbreuk omwille van zijn christen zijn, uiteindelijk op dezelfde wijze als hij christen geworden. Moslims die christen worden moeten gedood worden, samen met alle christenen die hieraan hebben meegewerkt. En zo verkeerden deze ouders samen met hun twee kleine kinderen in voortdurend doodsgevaar. De man geraakt in de gevangenis en wordt zwaar gemarteld zonder dat hij de namen van christenen geeft. In het grootste geheim kunnen ze toch hun vlucht voorbereiden en met veel hindernissen en gevaren uitvoeren. Het gezin geraakt in Jordanië maar ook daar zijn alle christenen waarbij ze steun zoeken op dezelfde wijze in gevaar. Uiteindelijk kan daar het hele gezin toch katholiek gedoopt worden. Dan komen vier broers en een ‘geliefde’ oom hem opzoeken om hem te vermoorden. Op onverklaarbare wijze overleeft hij deze moordpoging, maar wordt wel zwaar gewond. Het gezin leeft verder opgejaagd, maar kan met behulp van hun christelijke vrienden toch telkens vluchten van schuilplaats naar schuilplaats. Met de grootste moeilijkheden lukt het hen uiteindelijk in 2001 te ontsnappen. Ze willen naar een vrijer land, naar Libanon of Syrië maar in feite komen ze terecht in Frankrijk, waar ze geen enkele band mee hebben. Ze krijgen de Franse nationaliteit én politiebescherming. In een telefonisch contact stelt een van zijn broers hem voor terug te keren. Hij vreest echter dat het een valstrik is. Hij verneemt dat zijn vader twee jaar geleden gestorven is en dat zijn moeder hem verantwoordelijk acht voor diens dood. De uiterlijke schijn van een trotse modelfamilie in een onwankelbare eenheid is als een doek gevallen. Een van zijn broers is volslagen atheïst geworden.

Het is één lang verhaal van wonderen in een gezin dat een zware kruisweg gaat uit liefde voor Jezus. Telkens gebeurt er iets onverwachts waardoor een fatale afloop vermeden wordt. In grote eenheid dragen de ouders samen de vervolging, als trouwe christenen. Het boek verwijst naar de eschatologische rede van Jezus: “Ge zult zelfs door ouders en broers, door bloedverwanten en vrienden overgeleverd worden en sommigen van u zullen ze ter dood doen brengen. Ge zult een voorwerp van haat zijn voor allen omwille van mijn Naam…” (Lucas 21, 16-17). (FADELLE Joseph, Le prix à payer, Paris, Editions de l’œuvre, 2010.)

Pater Daniël

Daniël Maes, norbertijn van Postel en afkomstig uit Arendonk, is verantwoordelijk voor een seminarie in het zesde eeuwse klooster Mar Yakub in Qâra, gelegen op 90 kilometer van de Syrische hoofdstad Damascus. In Syrië zijn er 2,4 miljoen christenen op 24 miljoen inwoners. Een verre droom van de Vlaamse norbertijn Maes is om van het klooster Mar Yakub een tweede Taizé te maken, dicht bij de bronnen van het christendom, in dialoog met joden en moslims.

Website: http://www.maryakub.net

Bron: E-mailbericht – Namens pater Guy Borreman SJ, Zr Lucienne