Op zaterdag 31 december 2022 is in de ochtend emeritus paus Benedictus XVI overleden. Dat heeft het Vaticaan bekend gemaakt. “Paus Benedictus XVI was een trouwe en moedige behoeder van het ‘depositum fidei’, de door God aan de Kerk toevertrouwde geloofsschat. Een echte man Gods en een paus naar Jezus’ hart is van ons heengegaan,” aldus kardinaal Eijk in een eerste reactie op het overlijden.
Het pontificaat van paus Benedictus XVI duurde een korte tijd: van 2005 tot 2013. Hij was al 78 jaar toen hij deze nieuwe verantwoordelijkheid aanvaardde. Daarvoor was hij zo’n 25 jaar in Rome werkzaam als prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer. Eerder was hij als theoloog wereldwijd bekend als adviseur tijdens het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965).
Kardinaal Joseph Ratzinger, later paus Benedictus, heeft als toenmalig adviseur en kenner van Vaticanum II benadrukt dat dit Concilie geen breuk heeft veroorzaakt maar de continuïteit van het geloof in onze Kerk heeft bestendigd (‘hermeneutiek van de continuïteit’) ten dienste van haar zending in de wereld van vandaag, in het licht van de traditie. In deze overtuiging initieerde paus Benedictus rond de vijftigste verjaardag van de opening van Vaticanum II het Jaar van het Geloof in de wereldwijde Kerk.
Mgr. Van den Hende, voorzitter van de Nederlandse Bisschoppenconferentie: “Het ging paus Benedictus steeds om het geloof dat de liefde van Christus in ons versterkt. Geloof, zo stelde hij, vindt haar voltooiing in de liefde, zoals het sacrament van de doop voorafgaat aan de Eucharistie en daarop gericht is (Boodschap Veertigdagentijd 2013). Gesterkt door ons geloof en de viering van de sacramenten, mogen wij vanuit de ontmoeting met Christus die liefde verspreiden.”
Paus Benedictus schreef in 2009 in zijn encycliek Caritas in Veritate (Liefde in Waarheid) dat juist de liefde de rode draad is in de sociale leer van de Kerk. Geloof en liefde horen bij elkaar.
Mgr. Van den Hende: “Toen ik in 2006 door paus Benedictus tot bisschop was benoemd mocht ik hem in 2007 kort ontmoeten. In een uitwisseling van amper drie minuten getuigde hij opnieuw van zijn geloof dat wij als Kerk steeds de liefde van Christus nodig hebben. Hij zei: ‘die Kirche lebt weil Gott die Kirche liebt’ (de Kerk leeft omdat God de Kerk liefheeft).”
Bidden voor zijn zielenrust
“Van harte nodig ik allen uit om voor de zielenrust van paus Benedictus te bidden. Tevens spreek ik de hoop uit dat wij in en vanuit onze Kerk als leerlingen van Christus, naar het voorbeeld van paus Benedictus XVI, ook nu in ons dagelijks leven steeds opnieuw het geloof en de liefde die wij van Christus ontvangen hebben daadwerkelijk bij elkaar houden als bron en opdracht,” aldus mgr. Van den Hende.
Bron: www.aartsbisdom.nl
Encyclieken en apostolische exhortaties van Benedictus XVI
Encyclieken
Deus caritas est (25 december 2005)
Spe salvi (30 november 2007)
Caritas in veritate (29 juni 2009)
Apostolische exhortaties
Sacramentum Caritatis: Postsynodale Apostolische Exhortatie over de Eucharistie als de bron en hoogtepunt van het leven en de zending van de Kerk (22 februari 2007)
Africae Munus: Postsynodale Apostolische Exhortatie over de Kerk in Afrika in dienst van verzoening, gerechtigheid en vrede (19 november 2011)
Verbum Domini: Postsynodale Apostolische Exhortatie over het Woord van God in het leven en de zending van de Kerk (30 september 2010)
Ecclesia in Medio Oriente: Post-Synodale Apostolische Exhortatie over de Kerk in het Midden-Oosten: gemeenschap en getuigenis (14 September 2012).
Kardinaal Eijk: “Paus Benedictus heb ik voor het eerst gezien, toen hij op de Diesviering van Rolduc, 8 december 1980, een nieuwe vleugel van het groot-seminarie Rolduc inzegende. Hij was toen nog Joseph kardinaal Ratzinger en aartsbisschop van München-Freising. Tot een persoonlijke ontmoeting kwam het op dat moment niet. Aan het eind van 1981 benoemde Paus Johannes Paulus II hem tot prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer”.
